Keratokonus gözün ön kısmındaki saydam kornea tabakasının ilerleyici bir hastalığıdır. Keratokonus aksi mümkün olsa da genellikle 30 yaşından sonra ilerlemez. Keratokonus hastalığı kişinin göz derecesini miyop-astigmat yönünde bozar ve görme seviyesini azaltır. Keratokonus hastalarında göz derecesini düzeltmek amacıyla mercek ameliyatı yapılabilmektedir. Peki keratokonus hastalarında katarakt ameliyatı yapılabilir mi? 

Bu sorunun cevabı 'evet' tir. Keratokonus hastalarında katarakt ameliyatı yapılabilir. Bu yazının yazıldığı tarihe kadar yüzlerce keratokonus hastasının katarakt ameliyatını yaptık. Bu hastalarda katarakt ameliyatı yapılırken hekimin özellikle dikkat etmesi gereken durumlar vardır. Katarakt ameliyatı öncesinde her hastada "lens ölçümü adı verilen bir işlem vardır. Lens ölçümünde hastanın gözüne yerleştirilecek olan lensin kırma gücü hesaplanır. Keratokonus hastalarında lensin kırma gücünün hesaplanmasında hekim dikkatli olması gerekir. Bazı keratokonus hastalarında astigmatı da ortadan kaldırmak ya da azaltmak amacıyla torik lens kullanılması daha uygun olabilmektedir.

KERATOKONUS NEDİR?

Keratokonus gözün ön kısmında bulunan saydam kornea dokusunun ilerleyici bir hastalığıdır. Korneanın düzgün ve sferik yani dairesel bir eğimi vardır. Keratokonus hastalığında korneanın düzgün olan yapısı bozulur ve kornea öne doğru bombeleşerek koni şekline benzer bir yapıya bürünür. 'Kerato' kornea anlamına gelir, 'konus' ise kornea anlamındadır. Keratokonus kelimesi korneanın koni gibi olması anlamına gelmektedir. 

KERATOKONUS NEDEN ORTAYA ÇIKAR?

Keratokonus hastalığında korneanın iç sağlamlığı azalmıştır. Keratokonus hastalığı aile hikayesi olan kişilerde daha sık görülmektedir. Bunun yanında gözünü sık sık kaşıyan ve göz allerjisi olan kişilerde keratokonus daha sık görülmektedir. Özellikle Akdeniz'e sınırı olan ülkelerde keratokonus daha sık görülmektedir. Ülkemizde de oldukça yaygındır. 

KERATOKONUS BELİRTİLERİ NELERDİR?

Keratokonus genellikle 10 yaşından sonra başlayan bir hastalıktır. En sık 10-20 yaş arasında ortaya çıkar. Keratokonus hastalığı genellikle 30 yaşlarına kadar ilerleyicidir. Hastalık ilerledikçe hastanın kullandığı gözlük numarası hızla artar ve görme azalır. Keratokonus hastalığında miyop astigmat ortaya çıkmaktadır. İlk yıllarda kişi bunu sadece bir numara artışı olarak düşünebilir. Ancak zamanla gözlüğe rağmen bulanık gördüğünü fark edip göz doktoruna başvurabilir.

Keratokonus hastalarının önemli bir kısmında gözde kaşıntı sık görülen bir bulgudur. Göz allerjisi olan kişilerde keratokonus daha sık görülmektedir. Bu nedenle gözü sık sık kaşımanın keratokonus hastalığını ortaya çıkarmada bir etken olduğu değerlendirilmektedir.

Keratokonus hastalığının şiddeti ve ilerleme hızı kişiden kişiye çok farklılık gösterebilmektedir. Bazı kişilerde hafif şiddette ve yavaş ilerlerken, bazılarında hızla ilerleyip her iki gözde görme seviyesini belirgin derecede azaltabilmektedir.

KERATOKONUS TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?

Keratokonus hastalığında tedavi hastanın şiddeti ve yaşı ile ilişkilidir. Keratokonus genellikle 30 yaşlarına kadar ilerleyici olduğundan özellikle 20'li yaşların başlangıcında olan hastalar tespit edildiğinde erken müdahale önemlidir. Tedavi aşamalarını şu şekilde özetleyebiliriz.

• Keratokonus tanısı konulduğunda hastanın kornea kalınlığı yeterli derecede ise korneal çapraz bağlama (cross-linking) adı verilen cerrahi işlem uygulanır. Bu operasyon ile korneanın iç sağlamlığı artırılır ve hastalığın ilerlemesi durdurulur. Ancak cross-linking operasyonu korneası çok incelmiş ve ilerlemiş hastalarda uygulanamaz.

• Keratokonus hastalığının erken dönemlerinde gözlük ve kontakt lens kullanımı ile iyi bir görme seviyesi genellikle elde edilir.

• Hastalık bir miktar ilerlemişse ve gözlük ile görme seviyesinde en az 5 sıra artış oluyorsa bu grup hastalara korneal halka tedavisi uygulanabilmektedir.

• İlerlemiş ve hastanın görme seviyesini çok azaltmış olan durumlarda kornea nakli son seçenek olarak durmaktadır.

KERATOKONUS AMELİYATI

Keratokonus ameliyatı denildiğinde genellikle cross-linking operasyonu anlatılmak istenmektedir. Ancak korneal halka tedavisi ve kornea nakli de keratokonus tedavisinde uygulanan ameliyatlardır. 

KERATOKONUS KÖR EDER Mİ?

Evet, keratokonus hastalığı kişiyi kör edebilir. Körlük bir gözde görme seviyesinin 0.1 ya da daha az görmesi anlamına gelmektedir. Bu anlamda tedavisi ihmal edilmiş bazı durumlarda keratokonus nadir de olsa bir körlük nedeni olabilmektedir. 

KERATOKONUSUN DOĞAL TEDAVİSİ VAR MIDIR?

Hayır, keratokonusun bilinen doğal bir tedavi yöntemi yoktur.

KERATOKONUS HASTALARI NELERE DİKKAT ETMELİDİR?

Keratokonus hastaları tedavi konusunda geç kalmamalıdır. Bazı hastalarımıza durumun ciddiyetinden bahsetmemize rağmen hastalığın ihmal edildiği durumlar yok değildir.